X
تبلیغات
اشتغال - پرورش شتر

اشتغال

کار آفرینی

پرورش شتر

شتر تنها حیوان اهلی است که میتواند درآب و هوای جاهای خشک و نیمه هشک زندگی کند.همچنین شتر می تواند تا چندین روز را بدون خوردن آب زنده بماند.شتر می تواند بیشترین استفاده را از مرتع ها ببرد.این حیوان غذایی می خورد که برای بقیه دام مناسب و کافی نیست.با همین غذا هم میتواند مدت های طولانی بدون گرسنگی زندگی کند.شتر درغذا خوردن بسیار قانع است و هنچنین دربرابر بیماری ها مقاومت بیشتری نسبت به بقیه دام ها دارد.وزن شتر درسال سوم پرورش بیشتر از پانصد کیلوگرم می شود. به همین دلیل پرورش دادن و استفاده از گوشت آن بسیار مورد توجه است.

نکته های مهم هنگام خریدن شتر

بهترین سن شتر برای خریدن آن، پنج تا هفت سالگی است.کوهان شتر حالتی باید پر باشد وران های آن قوی و بقیه قسمت های بدن هم عضلانی و قوی باشد.دقت کنید که شتر دارای حالتی شاداب و سرزنده باشد.هنگام خرید به نشستن و خوابیدن و راه رفتن شتر توجه کنید. اگر هرگونه حالت غیر معمولی درشتر دیدید، آن را نخرید.هنگام خریدن شتر یا اداره دامپزشکی محل زندگی خود مشورت کنید.زیرا آنها با انجام بعضی آزمایش ها شما را از سلامت یا بیماری شتر آگاه می کنند.برای جلوگیری از انتقال بیماری به گله، شتر خریداری شده را یک ماه جداگانه نگهداری کنید. پس از این مدت آن را وارد گله کنید.

 روش های نگهداری وپرورش شتر

روش های نگهداری و پرورش شتر درجاهای مختلف فرق میکند.دربعضی از قسمت ها که هر خانواده دارای یک یا چند نفر شتر است، شترها را پس از انجام کارهای روزانه درصحرا رها می کنند.هیچ کس هم ساربان یا نگهبان شترها نیست . شترها خود به صحرا می روند و شب برمی گردند . اما ممکن است گاهی هم تعدادی از آنان برنگردند.شترها آب و غذای خود را درصحرا پیدا می کنند.درروش دیگر نگهداری شتر ،دامداران شترهای خود را به ساربان تحویل می دهند.دربرابر هر شتر هم دستمزدی به ساربان می پردازند.جدیدترین روش نگهداری شتر، روش صنعتی است. دراین روش، دامدار دریک ساختمان مناسب وبا کمک یک یا چند نفر ساربان شترها را پرورش می دهد.

مشخصات شتر نر یا لوک

شتر نر که به آن لوک می گویند، اهمیت زیادی درپرورش شتر دارد. یک شتر نر خوب باید به طور کامل خصوصیت های جنس نر را داشته باشد.بدن آن هم تناسب کافی داشته باشد.برای استفاده بهتر از شتر نر درگله این خصوصیت ها مهم هستند.لوک باید دارای سرکوتاه، پیشانی برجسته ودرشت باشد.به علاوه گوشت های یک لوک خوب با ید کوتاه و رو به جلو باشد.سرلوک باید نسبت به قسمت ایستاده گردن زاویه نود درجه داشته باشد.همچنین تا حدودی سروکوهان دریک ردیف قرار گرفته باشند.شانه و سینه شتر نر هم باید عمیق ، قوی و عضلانی باشد.به علاوه، جایی که بازو و سینه وصل می شود ،از تناسب کافی برخوردار باشد.ران ها و بازوهای یک شتر نر خوب، فشرده وعضلانی است و ساق های آن راست و مستقیم قرار دارند.

جفت گیری وتولید مثل

سن بلوغ درشترها از سه سالگی به بعد است.ولی سن مناسب برای جفت گیری درنرها چهارسالگی ودرماده ها پنج سالگی است .اگر زودتر از این سن ، شتر ماده آبستن بشود باعث فرسودگی دام می شود.یعنی از عمر مفید آن برای باروری کم می شود.برای هر گله سی تا چهل نفر شتر ماده، می توان از یک شتر نر استفاده کرد.طول مدت آبستنی درشترها بین سیصد و هفتاد تا سیصد و نود روز است.به طور معمول هر شتر درهر سه سال دو بچه به دنیا می آورد.درماه نهم و دهم بارداری شتر می توان جنین را درقسمت راست شکم آن لمس کرد.هر شتر ماده می تواند تا بیست سال تولید مثل کند.دراین مدت بین هفت تا نه نوزاد به دنیا می آورد. پس از بیست سال هم باید شترهای پیر را از گله جدا کرد به کشتارگاه فرستاد.مدت فحلی درشتر سه تا چهار روز طول می کشد.به طور معمول پس از زایش گاهی تا یک سال طول می کشد تا فحلی دوباره به وجود بیاید. اما با پرورش صحیح وتغذیه بسیار خوب ومناسب شتر ماده، می توان این مدت را به یک ماه رساند. یعنی شتر ماده پس از زایش، یک ماه بعد دوباره آماده جفت گیری بشود.اگر شتر نر در میان جفت گیری به کار وادار شود، شدت فعالیت جنسی آن کم می شود. شتر ماده نیز زمان فحلی نا آرام است و نعره وصدای مخصوصی را از خود بیرون می آورد.

مراقبت های لازم هنگام زایمان شتر

درماه های آخر دوره حاملگی ومدتی بعد از تولد نوزاد، نباید شتر را وادار به کارکرد . شتر ماده باید از مرتع پر علف وغذای کافی تغذیه کند.از نشانه های زایمان، بزرگ شدن پستان شتر به دلیل جمع شدن شیردرآن است.همچنین ورم کردن آلت تناسلی شتر ماده، حالت به خصوص لگن و فرورفتگی عمیق دو طرف بدن دام از نشانه های نزدیک بودن زایمان شتر است.یک نکته مهم این است که شتر ماده را هنگام زایمان به جایی محکم ببندند، زیرا ممکن است هنگام زایمان از ترس یا ناراختی به اطراف بدود.درنتیجه آسیب های جبران ناپذیری به جنین درون شکم یا به بچه درحال تولد برساند.شتر درحالت نشسته نوزاد خود را به دنیا می آورد. همچنین بیشتر وقت ها به کمک انسان احتیاج ندارد.جفت یا همراه نوزاد ویا تا یک ساعت بعد از آن خارج می شود وضدعفونی کردن ناف نوزاد بعد از تولد بسیار مهم است.نوزاد شتر به وسیله مادرش لیسیده وخشک نمی شود.بنابراین باید نوزاد را خشک کرد وبه طرف پستان مادر راهنمایی کرد.وزن نوزاد شتر به هنگام تولد بیست و پنج تا پنجاه و دو کیلوگرم است.به طور متوسط وزن نوزادها حدود سی وهشت کیلوگرم است.

مراقبت های دوره نوزادی

حساس ترین دوره زندگی هردام، دوره نوزادی است.رعایت نکته های بهداشتی درهنگام زایمان و دادن آغوز پس از تولد به مقدار لازم بسیار مهم است.همچنین توجه به نوزاد برای خوردن شیر مادر درماههای اول زندگی بسیار اهمیت دارد.اگر این نکته ها رعایت نشود، باعث کند شدن رشد نوزاد و حتی مرگ آن می شود.اگر بچه شتر آزاد گذاشته شود تا بیشتر از اندازه معمول شیر بخورد، دچار ناراحتی های معده و روده می شود.به این ترتیب، اسهال و مرگ میر دربین نوزادها زیاد می شود.اگر شتر ماده شیرزیادی داشته باشد، ابتدا روزانه تا یک لیتر شیر به نوزاد داده می شود.کم کم با بیشتر شدن سن نوزاد مقدار شیر راهم زیاد می کنند.برای کنترل شیر خوردن نوزاد باید سرپستان های مادر را با کیسه یا تور سیمی سبدی شکل ببندیم که به آن مایه بند می گویند.با این کار بچه شتر نمی تواند هرموقع به پستان مادر دسترسی داشته باشد.در ابتدای تولد، با یک سرپستان مادر را دراختیار نوزاد قرار می دهند سپس دو سر پستان وبه مرور زمان بقیه سرپستان ها را دراختیار بچه شتر قرار می دهند. به طوری که درسن هشت تا نه ماهگی بچه شتر، تمام سرپستان های مادر را برای شیر خوردن دراختیار او قرار می دهند.یک شتر ماده خوب می تواند تا ده لیتر شیر تولید کند. از زمان تولد تا سه هفتگی نوزاد، سخت ترین زمان برای نگهداری بچه شتر است.زیرا دراین زمان بچه شترها بسیار حساس هستند.بیشترین تعداد مرگ و میر بچه شترها دراین دوره است .بچه شتر درسن یک هفتگی تا حدودی قوی تر شده و می تواند مادر خودرا درمرتع دنبال کند.درسن چهار تا پنج هفتگی بچه شتر ، شروع به خوردن علف می کند. دراین زمان با کم کردن شیر روزانه او را وادار به خوردن علوفه می کنیم. وزن بچه شتر درسه ماهگی حدود هفتاد وپنج تا هشتاد وپنج کیلوگرم است. درسن نه ماهگی بچه شتر را از شیر می گیرند. اما زمانی که وضع علوفه مناسب نباشد تا سن پانزده ماهگی نیز می تواند شیر مادر را بخورد.

 تربیت شتر برای کارکردن

اگر بخواهیم از شتر استفاده به خصوصی بکنیم، باید برای همان کار آن را تربیت کنیم، برای مثال شتری که درمزرعه کار می کند باید قوی و بزرگ باشد. شتری که باید راه های طولانی را طی کند باید اندام متوسط، چابک وتا حدودی سبک وزن باشد. همچنین شترهای سواری هم باید دارای دست و پای بلند و کشیده وچالاک وتیز رو باشند، به این شترها جمازه می گویند.بعضی شترها یی را که برای باروری و جفت گیری زیاد مناسب نیستند، می توانیم اخته کنیم.با این کار از به وجود آمدن شترهای ضعیف که برای پرورش مناسب نیستند، جلوگیری می کنیم.به علاوه از ناآرامی های فصل جفت گیری درگله نیز کم می شود.نکته بسیار مهم این است که برا ی حفظ قدرت بدنی شتر نر باید آن را درسن چهار تا شش سالگی اخته کرد.

اصطبل شتر

اگر بخواهیم برای شتر اصطبل درست کنیم لازم است که تنها از سه طرف دیوار را بالا بیاوریم. سپس یک سقف مناسب که آب باران وارد آن نشود برروی این سه دیوار قرار بدهیم.اما باید دقت کرد که طرف باز اصطبل به سوی جهت وزش باد نباشد. به این ترتیب، می توانیم شترها را از باد وباران ونور خورشید حفظ کنیم.اصطبل باید درمحل بلندتری نسبت به زمین های اطراف خود ساخته بشود. چون ممکن است آب باران درآن جمع بشود.برای هر شتر باید از دیگر شترها حدود دو متر فاصله داشته باشد. این کار باعث می شود تا شترها آهسته تر غذا بخورند. همچنین شترهای ضعیف نیز به اندازه کافی از غذای موجود استفاده کنند.درتابستان ، می توان شترها را درفضای باز که کف آن شن و ماسه باشد، نگهداری کرد.

پرواربندی شتر

پرواربندی شتر درایران به تازگی رواج پیدا کرده است. زیرا پرورش بیشتر از را ه تغذیه دستی به خوبی انجام شده است. درپرواربندی، دست کم باید تعداد شترها بیست نفر باشد تا نتیجه مناسبی داشته باشیم.

دو نکته مهم وضروری درپرواربندی

الف- ظاهر مناسب:

شترهای یی که برای پرواربندی انتخاب می شوند، باید استخوان بندی درشت و کشیده داشته باشند.همچنین بیماریهای پوستی نداشته و سالم باشند.

ب- جداسازی شترها:

درپرواربندی شتر باید شترهای ماده را جدا و دور از دید شتر نر نگهداری کرد.به این ترتیب شترهای نر ناآرام نمی شوند وخوب غذا می خورند.

پرورش صنعتی شتر

اگر بخواهیم شترها را با استفاده از روش پیشرفته پرورش دهیم، باید برای آنان سالم پرورش درست کنیم. سالن پرورش ، دوازده متر پهنا دارد.بلندی سقف آن سه تا چهار متر است.طول سالن هم براساس تعداد شترها مشخص می شود.پهنای سالم باید به سه قسمت تقسیم شود.دردوقسمت کنار به فاصله حدود چهار متر ازدیوار، شتر ها نگهداری می شوند. قسمت وسط هم یک راهرو به پهنای سه ونیم متر درنظر گرفته می شود.این راهرو برای پخش غذا و عبور شترها است.آخور شترها نیز با ید طوری ساخته شود که هنگام غذا خوردن ، شتر حالت طبیعی خود را داشته باشد.بلندی آخور، به نژاد وبلندی شترها بستگی دارد.به طور معمول بلندی آخور بین سی تا پنجاه سانتیمتر است. برای این که سر شتر به راحتی وارد آخوربشود،پهنای آن را پنجاه سانتیمتر بلندتر از کف آن می سازند. دقت کنید که آخورهای گوشه دار برای شترها مناسب نیستند.بهتر است گوشه آخورها به شکل گرد ساخته شوند.

خلاصه مطلب 1- لازم است هنگام خرید شتر با اداره دامپزشکی محل خود مشورت کنید

2 – بهترین روش نگهداری شتر، ساختن جایگاه مناسب است

3- شتر نر یا لوک باید خصوصیت های جنس نر را به طور کامل داشته باشد

4- سن مناسب جفت گیری درنرها چهارسالگی ودرماده ها پنج سالگی است

5- برای هرگله سی تا چهل نفری شتر ماده، می توان ازیک شتر نر استفاده کرد

6- درماه های آخر بارداری و نزدیک زایمان ،شتر را مجبوربه کار نکنید.همچنین غذای مناسب و قوی به آن بدهید

7- هنگام زایمان شتر را به جایی محکم ببندید.

8- بعد از تولد، نوزاد شتر را خشک کنید وناف ان را ضدعفونی کنید

9- خوردن آغوز در هفته اول تولد نوزاد شتر بسیارضروری است.

10- خوردن بیش از اندازه شیر دربچه شتر، باعث ناراحتی های معده وروده آن می شود.درنتیجه نوزاد ممکن است به اسهال دچار شود.

11- سن شتر را می توان از روی دندان های آن مشخص کرد

12- برای استفاده به خصوص از شتر باید آن را برای همان کار تربیت کنیم

13- برای ساختن اصطبل شتر از سه طرف دیواری را بالا می آوریم وسقف آن را می پوشانیم. به طوری که قسمت باز اصطبل به سمت وزش باد، باران ونورخورشید نباشد

14- دقت درانتخاب شترهای مناسب و جداکردن شترهای نر و ماده از هم برای پرواربندی بسیار ضروری است

15- روش پیشرفته برای پرورش شتر، ساختن سالن پرورش است. دراین سالن هر شتر دراصطبل جداگانه ای نگهداری می شود.

  • درماده های آخر بارداری ، به شتر غذای مناسب وقوی بدهید وحیوان را مجبور به کار نکنید.
  • خوراندن آغوز درهفته اول تولد به نوزاد شتر، بسیار مهم و لازم است.
  • هنگام خرید شتر با اداره دامپزشکی محل خود مشورت کنید.
  • روش پیشرفته پرورش شتر، استفاده از سالن است
+ نوشته شده در  پنجشنبه هفدهم اردیبهشت 1388ساعت 23:8  توسط مازیار   |